Komisja Europejska przeznaczyła 113 milionów euro na finansowanie projektów ochrony infrastruktury krytycznej związanej z synchronizacją systemów elektroenergetycznych Estonii, Litwy i Łotwy z systemem Europy kontynentalnej. Środki pochodzą z instrumentu „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility, CEF), a na Polskę przypadnie 21,5 mln euro.

Litwa, Łotwa i Estonia 9 lutego 2025 r. dołączyły do obsługującego ponad 400 milionów odbiorców systemu Europy kontynentalnej. Wcześniej działały w ramach systemu rosyjskiego systemu IPS/UPS.

Praca synchroniczna między państwami bałtyckimi a resztą systemu europejskiego odbywa się za pośrednictwem połączenia LitPol Link. W związku z napiętą sytuacją geopolityczną w regionie oraz fizycznymi i cybernetycznymi zagrożeniami bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej, czterej operatorzy – PSE, Litgrid, Elering oraz AST – podjęli działania mające na celu zapobieganie i ochronę przed tymi zagrożeniami.

Wspólne wysiłki operatorów oraz poszerzenie unijnych programów wsparcia umożliwią podniesienie poziomu bezpieczeństwa infrastruktury energetycznej. W ramach CEF można sfinansować 50 proc. kosztów kwalifikowanych projektów związanych z tym obszarem.

- Synchronizacja krajów bałtyckich była historycznym wydarzeniem, które znacząco wzmocniło bezpieczeństwo energetyczne w całym regionie. Teraz idziemy za ciosem. Realizowany przez PSE program obejmuje działania na strategicznych obiektach. Planujemy m.in. implementację kompleksowych systemów wykrywania zagrożeń oraz wzmocnienie ochrony stacji elektroenergetycznych – powiedział prezes PSE Grzegorz Onichimowski.

- Bezpieczna i odporna infrastruktura energetyczna to dziś jeden z filarów suwerenności państwa i stabilnego rozwoju gospodarki. Dzięki środkom unijnym Polska nie tylko skutecznie chroni własny system elektroenergetyczny, ale także wzmacnia bezpieczeństwo całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Inwestujemy w rozwiązania, które zwiększają odporność na zagrożenia fizyczne i cybernetyczne, zapewniają ciągłość dostaw energii oraz poczucie bezpieczeństwa dla obywateli i przedsiębiorców. To przykład, jak europejska solidarność przekłada się na konkretne korzyści dla państw członkowskich – powiedział Minister Energii Miłosz Motyka.